Prenatale diagnose
Prenatale testen zijn de laatste jaren in het beleid rond zwangerschapsbegeleiding niet meer weg te denken. Vrijwel elke zwangere vrouw wordt er vandaag de dag mee geconfronteerd: ofwel omdat zij tot een risicopopulatie behoort, ofwel omdat haar een (routine) screeningstest wordt aangeboden. Toch zijn de prenatale testen niet zo onschuldig als ze op het eerste zicht lijken.
Want wie ‘even’ een kansberekende test doet om gerustgesteld te worden, komt bedrogen uit. Men krijgt in het beste geval minder onzekerheid omtrent het verwachten van een gezond kind, maar men krijgt nooit zekerheid. Integendeel zelfs, vaak wordt men zich meer bewust van alle bestaande risico’s. Ingaan op deze standaard aangeboden screeningstesten of niet, moet dus een weloverwogen keuze zijn en vraagt bijgevolg een belangrijke reflectie van (toekomstige) ouders. Artsen en andere hulpverleners hebben de grote verantwoordelijkheid om hen hierin te counselen en te begeleiden naar een ‘geïnformeerde keuze’.
(Toekomstige) Ouders hebben immers het recht om op basis van objectieve en begrijpbare informatie keuzes te maken over het al dan niet deelnemen aan prenatale screening. Zij hebben ook het recht om een eigen beslissing te nemen over (verdere testen en) het vervolg van de zwangerschap als er (een risico op) een foetale afwijking wordt vastgesteld. Om die beslissing te kunnen nemen, hebben zij naast bevattelijke en herhaalde informatie ook zorgvuldige aandacht nodig voor hun complexe beleving en beslissingsproces.
Vanuit deze overtuiging heeft cRZ een eigen aanbod ontwikkeld om artsen en andere hulpverleners hierin te ondersteunen.
- Vooreerst bieden we via deze website een reflectietekst aan waarin we dieper ingaan op de verschillende beslissingsmomenten waarmee (toekomstige) ouders geconfronteerd worden door het aanbod van prenataal onderzoek.
- Verder bieden we via de Infolijn Prenatale Diagnose correcte informatie aan ieder die vragen heeft over prenatale screening en diagnose. Daarvoor werkt het cRZ nauw samen met de vier Vlaamse Universitaire Centra Menselijke Erfelijkheid. Volledigheidshalve geven we ook op deze site een summiere beschrijving van de link tussen erfelijkheid en prenatale diagnostiek en de medische informatie over de bestaande prenatale testen. Voor meer info verwijzen we graag naar de Infolijn Prenatale Diagnose of naar de Centra Menselijke Erfelijkheid.
Naast initiatieven die gericht zijn op het ondersteunen van hulpverleners in hun counselinggesprekken (pre-testing) met (toekomstige) ouders, hebben wij ook een aanbod ontwikkeld dat zich toespitst op het emotionele verwerkingsproces van vrouwen/koppels die kozen voor een zwangerschapsafbreking na positieve prenatale testen. Deze verwerking, het verlies van dit kind en het dragen van de verantwoordelijkheid van deze keuze vallen de meeste ouders zwaar. Het gaat hier immers om een gewenst kind, dat welkom was. Daarenboven rust er maatschappelijk nog steeds een taboe op deze keuze. Ouders voelen dat het moeilijk is om te rouwen en hun kindje te gedenken. Alsof ze hierop geen recht hebben, omdat ze ‘er zelf voor gekozen hebben’.
- Enerzijds is er voor artsen en andere hulpverleners de mogelijkheid van doorverwijzing voor individuele begeleidingsgesprekken voor vrouwen/koppels die kozen voor een zwangerschapsafbreking na een positieve prenatale test.
- Anderzijds bieden wij de mogelijkheid tot intervisie en/of supervisie, individueel of in groep, bij de eigen begeleiding van deze vrouwen/koppels.
Tot slot biedt het cRZ inhoudelijke expertise op vlak van beleving en begeleiding bij de confrontatie met prenatale diagnostiek.
